und Deutschland – Vergangenheit und Zukunft

Warto wiedzieć

Warto wiedzieć

Wielkanoc – wierzenia i obyczaje

Zmartwychwstanie Pańskie to najstarsze i najważniejsze chrześcijańskie święto upamiętniające Powstanie z grobu Jezusa Chrystusa, obchodzone przez wszystkie Kościoły chrześcijańskie.

Wielki Tydzień przygotowuje nas na święta wielkanocne. Otwiera go Niedziela zwana Palmową, na pamiątkę wjazdu Jezusa do Jerozolimy, gdzie lud rzucał na znak hodu i czci gałązki palmowe pod nogi osiołka, wiozącego Chrystusa. Niedziełę tę obchodzono juz w pierwszych wiekach chrześcijaństwa, chociaż do czwartego wieku świętowano w ukryciu ze względu na niebezpieczeństwo prześladowań. Święcenie palm we wszystkich kościołach Mezopotamii wprowadził w 397 r. Piotr, biskup Edessy, a świętowano wtedy nie tylko w kościołach wschodu, ale także w klasztorach syryjskich i egipskich. W dawnych czasach, na pamiątkę niedzieli palmowej prowadzono w czasie procesji drewnianego osiołka, tzw. palmowego, palmy zastępowano gałązkami wierzbiny. Weiterlesen

Wielki Post

Ogłasza początek czterdziestodniowego czasu pokuty, nadchodzących cierpień i śmierci Jezusa. Jako symbol śmierci wzywa poświęcony popiół do okazania skruchy za popełnione grzechy i szczerej pokuty, żeby otrzymać darowanie kary. Na synodzie w Benewencie, w 1091 r. postanowiono, aby w myśl wymownego upomnienia posypywać głowy wiernych popiołem. Popiół używany do tego celu jest szczególny, pochodzi bowiem z gałązek palmowych poświę-conych w Niedzielę Palmową roku poprzedniego. Gałązki te służyły jako wyobrażenie zwycięstwa i chwały, popiół z nich pokazuje jak znikoma jest wszelka doczesność (Ks. Franciszek Marlewski: Rok Boży w liturgii i tradycji Kościoła świętego, str.185). Siedemdziesiątnica, czyli dziewiąta niedziela przed Wielkanocą kończy okres hucznych zabaw i wesołych spotkań. Rozpoczyna się okres Wielkiego Postu – czas przygotowania na święta wielkanocne. Weiterlesen

Środa Popielcowa

Tradycja Środy Popielcowej powstawała stopniowo wraz z rozwojem okresu Wielkiego Postu. Ogłasza początek czterdziestodniowego czasu pokuty, nadchodzących cierpień i śmierci Jezusa. Poświęcony popiół jako symbol śmierci wzywa do okazania skruchy za popełnione grzechy i szczerej pokuty, żeby otrzymać darowanie kary. Zwyczaj posypywania głów popiołem wywodzi się z chrześcijańskiej praktyki pokutnej, jaką od V w. rozpoczynano okres Wielkiego Postu. Weiterlesen

Karnawał

Maska wenecka

Maska wenecka

Karnawał* to czas hucznych zabaw, wielkich bali, widowisk i wesołych maskarad do świtu. Polskie nazwy trzech ostatnich niedziel przed Popielcem: starozapustnej, mięsopustnej i zapustnej łączą się z nazwą tego okresu zabaw rozpoczętego świętem Trzech Króli i nazywa się krótko: zapusty albo karnawał. W Polsce ulubioną zabawą, mającą w sobie trochę ze szlacheckich zajazdów, a trochę ze średniowiecznych zawodów rycerskich był Kulig*, noszący cechy rycerskiej buńczuczności i jednocześnie słynnej polskiej gościnności. Weiterlesen

Czas

Czas zapobiega, aby wszystko nie wydarzyło się na raz

John A. Wheelers

Czas

Czas

Chyba najważniejszym z elementów określający miejsce i stosunek człowieka do otaczającej go rzeczywistości jest czas. Jego pojęcie stało się źródłem rozważań filozo-ficznych, a sposób mierzenia jego upływu zaprzątał umysły wybitnych matematyków, fizyków i mechaników z wytrwałością i uporem dążących do skonstruowania mechanizmu pomiaru czasu. Efektem tych poszukiwań jest właśnie zegar. W starożytności jedyną podstawą mierzenia czasu był obrót ziemi, wschód i zachód słońca wyznaczał podział na dzień i noc. Weiterlesen

Siły natury

Ogień

Ogień

Starożytni Grecy już 2500 lat temu przeprowadzali eksperymenty ze statycznymi ładunkami elektrycznymi. Ładunki te nie poruszają się, lecz pozostają w jednym miejscu. Pocierali futrem kawałki bursztynu. Nazwa elektrycznośċ pochodzi od greckiego elektron, co znaczy Bursztyn właśnie. Co sekundę w powierzchnię ziemi uderza 100 piorunów. Każdej sekundy na ziemi szaleje 2,5 tys. burz, a od uderzenia pioruna ginie w roku co najmniej 1000 osób. Temperatura błyskawicy mimo, że trwa ona tylko ułamek sekundy, jest pięciokrotnie wyższa od temperatury słońca (ok. 30000°C). Błyskawica, to jedna z największych zagadek fizyki. Pioruny to nic innego jak wyładowanie elektryczne między chmurą, a ziemią o napięciu dochodzącym do kilku milionów voltów. Weiterlesen

Nietoperze

Nietoperze

Nietoperze

Słowo Chiropteranietoperz wywodzi się z łaciny i znaczy – rękoskrzydłe. Są jedną z najbardziej interesujących, przy tym mało znanych grup ssaków, które wraz z ptakami są jedynymi współcześnie żyjącymi na Ziemi kręgowcami. Mogą latać dzięki przednim kończynom, przekształconym w błoniaste skrzydła. Występują niemal na całej kuli ziemskiej, najliczniej w tropikach. Znanych jest ok. 970 gatunków, w Polsce występuje 21 gatunków, a wśród nich jest kilka bardzo rzadko spotykanych. Należy do nich również mroczek posrebrzany, jeden z najładniej ubarwionych nietoperzy, którego cechą charakterystyczną są właśnie wyraźnie srebrzyście zakończone włosy na grzbiecie ciała.  Weiterlesen

Słodka trucizna

Słodka trucizna

Słodka trucizna

Ilość cukru jaką spożywamy ma wpływ na każdy organ naszego ciała. Nasza wątroba magazynuje cukier w formie glukozy (glikogenu). Dzienny pobór cukru rafinowanego (powyżej wymaganej ilości naturalnego cukru) wypełnia ją i powiększa do maksymalnej objętości, a nadmiar glikogenu powraca do naszej krwi w formie kwasów tłuszczowych. Te wędrują do każdej części naszego ciała i są magazynowane w najmniej aktywnych miejscach zaokrąglając nasze brzuchy, pośladki, piersi i biodra. Gdy i te stosunkowo nieszkodliwe miejsca są wypełnione, kwasy tłuszczowe wędrują dalej do aktywnych narządów, takich jak serce i nerki. Następuje osłabienie ich funkcji, tkanki powoli ulegają degeneracji i zmieniają się w tłuszcz. Weiterlesen

Promieniotwórczość

Radioaktywność

Radioaktywność

Promieniotwórczość to zdolność pewnych substancji (zwanych promieniotwórczymi) do wysyłania promie-niowania korpuskularnego i promieniowania elektro-magnetycznego o bardzo małej długości fali, powstającego w wyniku samorzutnych przemian (rozpadów) jąder atomów tych substancji. Pod koniec XIX w. intensywnie badano zjawisko luminescencji (m.in. świecenie ciał pod wpływem promieni katodowych). Prace w tym kierunku prowadził m.in. A.H. Becquerel. Wiedział on, że sole uranu świecą słabym światłem jasnozielonym. W podobny sposób świeciła szklana ścianka naczynia próżniowego wysyłająca promienie rentgenowskie (odkryte w 1895) pod wpływem padających na nią elektronów. Becquerel podejrzewał, że nie jest wykluczone, iż sole uranu także mogą wysyłać promieniowanie rentgenowskie lub podobne. Weiterlesen

Kwas acetylosalicylowy

Co roku na świecie produkuje się kilkadziesiąt milionów kilogramów kwasu acetylosalicylowego, a następnie zjada się go. Jako produktowi farmaceu-tycznemu nadano mu kilkaset nazw. W Polsce najpopularniejsze to Polopiryna oraz Aspiryna. Czasami słyszymy opinię, że Aspiryna produkowana przez firmę Bayer jest lepsza niż chociażby Polopiryna. Czy te dwa produkty farmaceu-tyczne różnią się od siebie? I co to wogóle jest ten kwas acetylosalicylowy? Oczywiście obydwa produkty różnią się od siebie, ale dla nas najistotniejszy jest brak różnicy pomiędzy zawartością Aspiryny i Polopiryny – jedna i druga zawiera kwas acetylosalicylowy. Weiterlesen