und Deutschland – Vergangenheit und Zukunft

Historia

Wisła

Królowa polskich rzek jest Ślązaczką

Najdłuższa rzeka Polski (1047 km) bierze swoje źródła w Beskidach; początek dają jej Czarna Wisełka* i Biała Wisełka*, źródełka wypływające z zachodniego stoku Baraniej Góry w Beskidzie Śląskim, na terenie rezerwatu przyrody pod słynnymi i najbardziej w Europie cennymi, tzw. świerkami z Istebnej. Obydwa źródła uchodzą do Jeziora Czerniańskiego, do którego wpływa również potok Malinka. Z jeziora wypływa już dumna Wisła. Najbardziej polska, płynąca przez środek naszych ziem rzeka była czynnikiem, któremu wiele polskich miast zawdzięcza powstanie i rozwój; osadę Wisłę założyli w XVI w. drwale dostarczający drewna opałowego książętom cieszyńskim i gontów do zamku w Cieszynie; u jej brzegów na wawelskim wzgórzu usadowił się już w VIII w. gród Wiślan, Kraków. Weiterlesen

Gloria victis

A kiedy trzeba, na śmierć idą po kolei, jak kamienie, przez Boga rzucane na szaniec!

Juliusz Słowacki – Testament mój

Tablica pamiatkowa baonu Gustaw

Tablica pamiatkowa
baonu Gustaw

Powstanie Warszawskie – walka zbrojna toczona od 01 sierpnia do 03 paździer-nika 1944 przeciwko okupującym miasto Niemcom, zorganizowana przez polski rząd emigracyjny w Londynie i dowództwo Armii Krajowej (AK*) Okręgu Warszawskiego i ludność cywilną. W powstaniu brały również udział oddziały PAL* oraz KB*. Wybuch powstania w całym mieście (również na prawobrzeżnej Pradze, chociaż bardzo krótko) oznaczał całkowitą dekonspirację Polskiego Państwa Podziemnego*. Celem strategicznym powstania, zorganizowanym w ramach akcji Burza* w obliczu postępującej ofensywy sowieckiej i groźby przejęcia przez komunistów władzy była próba stworzenia warunków, w których przedstawiciele legalnego rządu emigracyjnego w Londynie mogliby objąć władzę w stolicy i być niejako kontynuacją władz przedwojennych, a także brak akceptacji dla postanowień konferencji teherańskiej* z roku 1943 r., na mocy której Polska wcielona zostałaby do sowieckiej strefy operacyjnej. Weiterlesen

Toruń

Toruń

Toruń

Miasto na prawach powiatu w woj. kujawsko-pomorskim. Osadnictwo na terenach dzisiejszego miasta i jego okolic datuje się już na okres ok. 9 tys. lat p.n.e. W X w. istniał tutaj gród powstały przy osadzie położonej koło wiślanego przewozu. Krzyżacy, sprowadzeni na ziemie polskie przez Konrada Mazowieckiego w 1231 roku, w celu ochrony Mazowsza przed rabunkowymi napadami na Polskę przez pogańskich Pruzzen, założyli tutaj gród jako punkt wyjścia w podbojach pogańskich plemion i tworzeniu państwa krzyżackiego. Konrad Mazowiecki oddał Krzyżakom te ziemie w lenno, niestety zakon sobie te ziemie przywłaszczył. Na terenie dawnej osady toruńskiej Krzyżacy wybudowali miasto, któremu w 1233 r. nadali na prawie chełmińskim* prawa miejskie. Weiterlesen

Pieniądze w Polsce

Pierwsze polskie pieniądze pojawiły już się pod koniec X wieku. Wcześniej posługiwano się pieniędzmi obcymi: rzymskimi (I-II w.p.n.e.), arabskimi (IX-X w.) czy zachod-nioeuropejskimi (ok. 950). Prócz pieniędzy środkami płatniczymi były również skóry, futra, bydło, sukna, sól. Taki system wymienny funkcjonował znakomicie do wieku XIII. Bicie własnych monet zapoczątkował Mieszko I., a były to tzw. denary grube, wytwarzane na wzór monet obcych. W wieku XI nastąpił spadek wartości tych monet, a podstawą systemu pieniężnego była grzywna polska. W wieku XIII nadal wybijano tzw. denary cienkie, ale ponieważ z tej samej ilości srebra wybijano coraz więcej monet spadała jego wartość, a tym samym wartość wybijanych monet. Bite denary tak były cieniutkie, że tylko z jednej ich strony możliwym było wybijać stemple. Weiterlesen

Warszawa

Die Warschauer Meerjungfrau, Syrenka warszawska

Syrenka warszawska

Najstarsze osadnictwo na terenie dzisiejszej Warszawy i okolic skoncentrowane na prawym brzegu Wisły przypada na okres neolitu*. Prawdopodobnie początek osadzie dało skrzyżowanie dróg i przeprawy przez rzekę istniejące na długo wcześniej, niż na skarpie wiślanej powstały pierwsze domy. Jedną z tych dróg, którą przed setkami lat z południa Europy na jantarowe wybrzeże Bałtyku podążały karawany kupieckie po bursztyn, była przeprawa nazywana „jazdem”. Osada i gród Jazdów istniała na Starym Bródnie już w drugiej połowie X wieku. Gród Jazdów mający strzec brodu między osadą handlową Solcem, a wsią Kamion w roku 1262 najechali Litwini, dzięki zdradzie zdobyli i doszczętnie spalili. Zniszczenie Jazdowa zakończyło okres jego handlowej i zbrojnej świetności, ale przyczyniło się także do rozwoju kontaktów kupieckich z innymi osadami handlowymi i wsiami powstałymi po obu brzegach Wisły już w XII w. Weiterlesen

Flota polska

Flota polska istniała już we wczesnym średniowieczu, a początki jej sięgają X-XII w. Jej prototyp to łodzie wiosłowo-żaglowe, będące własnością miast zachodniopomorskich (Szczecina, Wolina, Kamienia), możnych i książąt. Przy ich pomocy książęta prowadzili wyprawy wojenne i łupieżcze. Flota ta została rozbita przez Duńczyków w Zatoce Gryfińskiej*, w roku 1184. Jako polskie siły zbrojne flota na morzu pojawiła się w XV w., w wojnie trzynastoletniej* (1454 – 1466) kiedy w roku 1456 Gdańsk i Elbląg wspólnymi siłami utworzyły flotę, której zadaniem było walczyć z Krzyżakami i blokować ich porty. Flota ta rozbiła w roku 1463 pod Elblągiem flotę krzyżacką. Weiterlesen

Artykuły henrykowskie

Zygmunt August

Zygmunt August

Po bezpotomnej śmierci ostatniego z Jagiellonów, Zygmunta II Augusta w okresie pierwszego bezkrólewia, szlachta polska zwołała w styczniu 1573 do Warszawy Sejm Konwokacyjny, który ustalił miejsce i czas (maj 1573, błonia pod Warszawą) pierwszej elekcji Króla Rzeczy-pospolitej. Podczas trwania tego sejmu szlachta podjęła jeden z najbardziej niezwykłych dokumentów (uchwałę) czasów Rzeczypospolitej – Konfederację Generalną Warszawską. Akt Konfederacji, Pax dissidentium, datowany na 28 stycznia 1573, ale przyjęty w maju podczas elekcji Henryka Walezego, stanowił rodzaj deklaracji konsty-tucyjnej z najbardziej znanym pasusem wprowadzającym nakaz tolerancji religijnej. Gwarantował bezwarunkowy i wieczny spokój między wszystkimi różniącymi się w wierze, zapewniał dysydentom* znajdującym na ziemiach Rzeczypospolitej schronienie przed prześladowaniami jakim, w myśl obowiązującej zasady cuius regio eius religio*, podlegali w większości krajów ówczesnej Europy, równouprawnienie z katolikami i opiekę państwa. Weiterlesen

Zegar Kościoła Katedralnego na Wawelu

Czas się nie śpieszy, to my nie nadążamy   

Lew Tołstoj

Zegar wawelski

Mimo braku niektórych materiałów archiwalnych możemy ustalić, że z końcem roku 1418 powstał pierwszy mechaniczny zegar katedralny. Wykonał go za kwotę 40 grzywien zegarmistrz krakowski – Maciej. Niestety brak jest informacji opisujących wygląd zegara, jak i jego dalszych losów, a kolejna pochodząca z 1516 o poważnym remoncie zegara wykonanym przez Wojciecha Halamę mówi nam już więcej. Remont najpewniej miał miejsce w warsztacie zegarmistrza, gdyż spory koszt 12 grzywien 20 groszy obejmował również transport zegara na zamek. Weiterlesen

Historia Zamku w Kliczkowie

Zamek Kliczków

Zamek Kliczków

Większość źródeł historycznych podaje rok 1297 jako czas powstania zamku w Kliczkowie. Zamek stanowił jedną z kilku warowni granicznych wybudowanych przez księcia Bolka I Surowego na pd.-zach. granicy Księstwa Świdnicko-Jaworskiego, mających za zadanie obronę księstwa przed najazdem czeskim. Został zbudowany na wysokiej skarpie Kwisy otoczonej mokradłami prawdopodobnie jako budowla murowano-drewniana. Po upadku niezależności Księstwa Świdnicko – Jaworskiego w latach 90-tych XIV w. zamek stracił swoje znaczenie obronne, przekształcając się w kompleks zamkowo-folwarczny zarządzany przez kolejnych lenników króla czeskiego. Pierwszym rodem na trwale związanym z kliczkowskim zamkiem była rodzina Rechenbergów władająca posiadłościami przez prawie 300 lat. Weiterlesen

Rybnik, zielona stolica czarnego Śląska

pszenna, zbożna i uparta, Rzeczypospolitej wichrowaty szaniec, czujna warta…

Wilhelm Szewczyk, Pochwała ziemi rybnickiej

 Rynek

Rynek

U zarania swoich dziejów niewielka osada, niezamożna i nie tak ludna jak warowne w pobliżu Wodzisław czy Żory, należy do najstarszych i ważnych osiedli z kościołem i zamkiem. Rybnik sięga swoimi początkami XII wieku, kiedy był własnością książąt opolsko – raciborskich. W 1202 r. w rybnickim zamku osadziły się norbertanki sprowadzone tutaj przez Ludmiłę, żonę księcia Mieczysława, wnuka Balesława Krzywoustego. W roku 1228, kiedy klasztor przeniósł sie do Opola, w Rybniku odbył się wielki zjazd rycerzy, duchownych i dostojników książęcych, któremu przewodniczył Kazimierz, książę opolsko – raciborski. Wybór Rybnika, jako miejsca zjazdu, świadczy o niemałym znaczeniu miasta w tym czasie, a i bory dookoła Rybnika odegrały zapewne znaczną rolę: były bowiem pełne zwierzyny łownej.

Weiterlesen